Құйрықты сұрақтар: ..., isn't it?

Құйрықты сұрақтар ауызекі ағылшын тілінде жиі кездеседі және оңай үйренуге, бірақ сәл-пәл бұрмалап алуға да оңай көнетін механикалық ережеге бағынады.

Негізгі ереже: қарама-қарсы белгі

Растау сөйлемі → болымсыз «құйрық». Болымсыз сөйлем → растау «құйрығы».

It's cold today, isn't it?

It isn't cold today, is it?

You've finished, haven't you?

You haven't finished, have you?

Қай көмекші етістік керек?

Сөйлемдегі көмекші етістікті қайталаңыз. Егер ол болмаса — do / does / did сөзін алыңыз.

Сөйлем	Құйрық
She is ready	isn't she?
They have left	haven't they?
He can swim	can't he?
You like it	don't you?
She works here	doesn't she?
They went home	didn't they?
You must go	mustn't you?
We used to live there	didn't we?
You'd better ask	hadn't you?

There is / there are тіркесінде құйрық, ол сөйлемнің бастауышы болғандай, there сөзін сақтайды:

• There's a problem, isn't there?
• There weren't many people, were there?

Есте сақтауға тұрарлық ерекшеліктер

• I am late, aren't I? (amn't I емес)
• Let's go, shall we?
• Open the window, will you? (бұйрық райынан кейін)
• Nobody called, did they? (nobody, no one, someone сияқты сөздер құйрықта they алады)
• Nothing happened, did it?

Жасырын болымсыздыққа абай болыңыз. Never, hardly, rarely, nobody сөздері сөйлемді бұрыннан болымсыз етіп қояды, сондықтан құйрық растау түрінде қалады:

He never calls, does he?

Бірдей белгідегі құйрық

Растау сөйлеміне растау құйрығы қосылуы — қате емес: бұлай сіз жаңа ғана бір нәрсені түсінгеніңізді білдіресіз. Реңкі — қызығушылық, күдік немесе сарказм, дауыс ырғағына байланысты.

• So you're the new manager, are you?
• You think that's funny, do you?

Абайлап қолданыңыз: бір қалыпты дауыспен айтылса, бұл дөрекі немесе тиісуші естілуі мүмкін.

Құйрыққа қалай жауап беру керек

Фактіге жауап беріңіз, құйрықтың пішініне емес. Ағылшын тілі орыс тіліндегідей болымсыздыққа келісу үшін yes пен no-ны керісінше айналдырмайды.

• You haven't eaten, have you? — No, I haven't. (дұрысы: мен тамақ ішкен жоқпын)
• You haven't eaten, have you? — Yes, I have. (дұрысы: мен тамақ іштім)

Интонация мағынаны өзгертеді

Тірі әңгімеде маңыздысы — дәл осы.

• Төмендейтін интонация → сіз сұрап тұрған жоқсыз, келісім күтіп тұрсыз.

  Lovely day, isn't it? ↘ (small talk — жай ғана келісіңіз)

• Көтерілетін интонация → нағыз сұрақ, сіз сенімді емессіз.

  You locked the door, didn't you? ↗ (маған шынымен білу керек)

Төмендейтін құйрыққа нағыз сұраққа жауап бергендей жауап беру — әңгімені тоқтатып тастау деген сөз.

Құйрықтардың нақты не үшін керек екені — олар категориялық тұжырымды жұмсартып, оны жауап беруге болатын репликаға айналдырады. That's expensive — бұл үкім; That's expensive, isn't it? — келісуге шақыру.

Әр құйрық өз рөлінде

A: Long queue, isn't it? ↘

B: Awful. You've been waiting a while, haven't you? ↗

A: Half an hour. They don't open the second desk, do they.

B: Never. So you come here often, do you?

Біріншісі — small talk, екіншісі — нағыз сұрақ, үшіншісі — шаршаған шағым, төртіншісі — жеңіл қызығушылықпен бірдей белгідегі құйрық.

Өзіңізді тексеріңіз

Төмендегі тестте — механика мен ерекшеліктер.