Ақша, бағалар және банк

Ақшаға қатысты лексика үш бөлікке бөлінеді: баға туралы әңгіме, төлемнің өзі және банкпен қарым-қатынас. Шетелде бұл үшеуі де тез керек болады.

Баға туралы

• How much does it cost? / How much is it?
• It costs £40.
• That's good value. (ақшасына тұрарлық)
• It's a bargain. (күткеннен әлдеқайда арзан)
• It's a rip-off. (тонау — бейресми әрі айтарлықтай өткір)
• I can't afford it.
• We're on a tight budget.

Cheap және inexpensive: cheap сөзі көбіне төмен сапаны да меңзейді, ал inexpensive пен affordable олай емес.

Дайын ұстаған жөн екі құрылым бар: I can't afford to go. (afford + to + етістік) және It's worth the money. / It isn't worth it.

Төлем

• Can I pay by card? / in cash / by bank transfer
• Do you take contactless?
• Could I have a receipt, please?
• Is service included?
• Let's split the bill. (тең бөлу)
• I'll get this. / It's on me. (мен бәріне төлеймін)

Шатастыратын етістіктер

• spend money on something: I spent £50 on books.
• pay for something: I paid for the meal.
• cost — бастауыш заттың өзі болады: The meal cost £50.
• lend — беру / borrow — алу: Can you lend me £10? / Can I borrow £10?
• save — жинақтау / save up for — бір нәрсеге ақша жинау
• owe — қарыздар болу: I owe you £20.
• charge — баға сұрау/алу: They charged me £5 extra.

❌ I paid the meal. → ✅ I paid for the meal. ❌ I spent £50 for books. → ✅ I spent £50 on books.

Кіретін және шығатын ақша

Кірістер: salary (айлық, «ақ жағалы» жұмысшыларға тән) · wages (сағаттық немесе апталық) · earn · get paid · bonus · pension · tax · gross (салыққа дейін) / net (салықтан кейін)

Шығыстар: rent · bills · mortgage · deposit (кепілақы, қайтарылады) · insurance · subscription · direct debit (автоматты ай сайынғы төлем)

• I get paid on the 25th.
• Most of my salary goes on rent.
• The bills come to about £200 a month.

deposit сөзімен абай болыңыз: бұл әрі алдын ала төленетін кепілақыны, әрі шотқа салатын ақшаны білдіреді. Оларды контекст ажыратады.

Банкте

account · current account · savings account · balance · statement · withdraw · deposit · transfer · overdraft · interest · loan · mortgage · exchange rate · commission

• I'd like to open an account.
• What's the exchange rate today?
• Do you charge commission?
• My card's been declined.
• I need to withdraw some cash.

Ауызекі сөздер

Британдық сөйлеу тілі осыларға толы, әрі сіз оларды өзіңіз айтуға тура келгенше көп бұрын естисіз:

a quid — фунт · a fiver / a tenner — £5 / £10 · I'm broke / skint — ақша жоқ · it cost a fortune — бір дүниенің құнын тұрды · it's a bit steep — сәл қымбат

Ескеріңіз: quid сөзінің көпше түрі жоқ: twenty quid, «quids» емес.

Мәселелер

• I've been charged twice.
• There's a payment on my statement I don't recognise.
• I'd like to report a lost card.
• The payment didn't go through.
• I'd like to dispute this charge.

Кім кімге қарыз екені осы етістіктерге байланысты. Алдымен lend мен borrow жұбын түсініп алыңыз: Can you lend me £10? пен Can I borrow £10? бір нәрсені білдіреді, ал Can you borrow me £10? ешнәрсені білдірмейді. Ал I owe you мен you owe me арасындағы айырмашылықта әңгіме кезінде емес, оған дейін-ақ сенімді болған дұрыс.

Есепті бөлісу

A: Shall we split it?

B: I'll get this — you paid for the taxi.

A: Are you sure? It's not cheap.

B: It's fine. Just lend me a tenner for the tip, I've got no cash on me.

A: Here. You owe me, though.

Split, get this, pay for, lend, соманың ауызекі атауы және owe — бір қысқа диалогтағы алты шатастыратын тұс.

Өзіңізді тексеріңіз

Төмендегі тест шатастыратын етістіктерге негізделген.