Ағылшын тіліндегі дауысты әріп тіркестері

Екі дауысты әріп қатар тұрғанда, олар әрдайым дерлік екі емес, бір дыбыс береді. Мұндағы ереже буын түрлерінен көбірек, бірақ олар ашатын сөздер де көп: бұл тіркестерсіз see, book және house сөздерін де оқи алмайсыз.

Ұзын [iː]: ee және ea

Тіркес	Мысалдар
ee	see, tree, green, week, sleep
ea	tea, read, sea, eat, teacher

ee іс жүзінде әрқашан [iː] болып оқылады. ea — әдетте солай, бірақ оның қысқа [e] деген екінші нұсқасы бар, әрі өте жиі сөздерде:

bread [bred], head [hed], breakfast [ˈbrekfəst], ready [ˈredi], weather [ˈweðə], heavy [ˈhevi]

Бөлек тұрғаны — great [greɪt], онда [eɪ]. Бір тіркестің үш оқылуы: sea [siː], bread [bred], great [greɪt].

oo: ұзын және қысқа

Дыбыс	Мысалдар
[uː]	food, school, moon, room, soon
[ʊ]	book, look, good, foot, cook

Сенімді ереже жоқ, бірақ пайдалы заңдылық бар: k алдында oo тіркесі әрдайым дерлік қысқа — book, look, took, cook, hook.

[eɪ] дыбысы: ai және ay

Тіркес	Қай жерде тұрады	Мысалдар
ai	сөздің ортасында	rain, train, wait, paint
ay	сөздің соңында	day, play, say, away

Бұл — ағылшын тілінің жалпы ерекшелігі: y мен w бар тіркестер сөз соңын жақсы көреді, i мен u бар тіркестер — ортасын. Дәл осы төменде oi/oy және au/aw жұптарында қайталанады.

[əʊ] дыбысы: oa және ow

• oa — boat, road, coat, goal
• ow — snow, yellow, window, know

[aʊ] дыбысы: ou және ow

• ou — house, out, about, mouth, found
• ow — now, how, down, town, brown

ow тіркесі екі түрлі оқылады, мұны жай ғана білу керек: snow [snəʊ], бірақ now [naʊ]. low пен cow сөздері ұқсас жазылады, бірақ ұйқаспайды.

[ɔɪ] дыбысы: oi және oy

• oi — oil, coin, point, noise
• oy — boy, toy, enjoy

Мұнда ерекшелік жоқтың қасы — бәрінің ішіндегі ең сенімді тіркес.

[ɔː] дыбысы: au және aw

• au — autumn, because, sauce
• aw — saw, draw, law

Басқалары

Тіркес	Дыбыс	Мысалдар
ew	[juː] / [uː]	new, few, knew
ie	[iː]	field, piece, believe
ei	[eɪ]	eight, weight, vein
ui	[uː]	fruit, juice

Жиынтық кесте

Дыбыс	Қалай жазылады	Мысал
[iː]	ee, ea, ie	see, tea, field
[uː]	oo, ew, ui	food, new, juice
[eɪ]	ai, ay, ei	rain, day, eight
[əʊ]	oa, ow	boat, snow
[aʊ]	ou, ow	house, now
[ɔɪ]	oi, oy	oil, boy
[ɔː]	au, aw	autumn, saw

Бұл тіркестерді бір-бірлеп емес, жұптап үйреніңіз. Кестедегі әр дыбыс дерлік екі түрлі жазылады, ал айырмашылық көбіне тек орында: i мен u сөздің ортасында, y мен w соңында тұрады. Осы бір байқау жаттаудың жартысын алып тастайды: он төрт бөлек жолды емес, дыбыс пен бір заңдылықты есте сақтау керек.

Өзіңізді тексеріңіз

Төмендегі тесте — дауысты жұптарын оқу және таныс тіркестің күтпеген жерден басқаша оқылатын сөздері.